„Nagle pukanie do drzwi”

P1050741

Keret kontra Topor w DKK-KKD

Na ósmym spotkaniu Dyskusyjnego Klubu Książki, które odbyło się 5 października, zmierzyliśmy się z opowiadaniami Etgara Kereta umieszczonymi w zbiorze „Nagle pukanie do drzwi". Oczywiście nie obyło się bez porównań z makabrycznym poczuciem humoru Rolanda Topora. Ale po kolei.

P1050748

Etgar Keret – urodzony w 1967 roku – to pisarz izraelski, polskiego pochodzenia, okrzyknięty mistrzem krótkiej formy. Wykładowca Wyższej Szkoły Filmowej w Tel Awiwie. Dla młodych Izraelczyków jest „idolem", dla krytyków „skandalistą z Tel Awiwu". Realizuje się również poza literaturą – jest współtwórcą musicalu, współautorem komiksów, satyrycznego programu telewizyjnego. Razem z żoną wyreżyserował „Meduzy", które otrzymały Złotą Kamerę na festiwalu w Cannes. Jest również laureatem nagrody MTV. Jego utwory tłumaczone były na wiele języków (angielski, niemiecki, włoski, holenderski, hiszpański, polski, rosyjski, arabski) i posłużyły do napisania scenariuszy około 50 filmów. W Polsce wydane zostały takie zbiory opowiadań jak: „Gaza blues", „Pizzeria „Kamikaze"", „Osiem procent z niczego", „Rury", „Tęskniąc za Kissingerem", „Kolonie Knellera", „Nagle pukanie do drzwi", „Siedem dobrych lat". Znany jest również jako „posiadacz" artystycznej instalacji Jakuba Szczęsnego, czyli Domu Kereta (zainteresowanych odsyłam na stronę internetową www.domkereta.pl). Dom ten słynie z tego, że w najszerszym swym punkcie ma 152 cm, a w najwęższym 92. Jest on miejscem działań twórczych artystów i intelektualistów z całego świata, można go zwiedzać, a powstał w Warszawie pomiędzy budynkami z dwóch epok – przedwojennej i peerelowskiej. Historyczne uwarunkowanie jego powstania przy ulicy Żytniej tłumaczy fakt, że spotykały się tam dwa getta – małe i duże, a kilkadziesiąt metrów od Domu Kereta była kładka łącząca oba getta.
Co możemy napisać o Rolandzie Toporze, do którego czasami bywa porównywana twórczość Kereta? Analogicznie – Roland Topor – urodzony w 1938 roku zmarł w 1997 – to francuski, znakomity pisarz, dramaturg, rysownik, grafik, reżyser teatralny i filmowy, aktor, scenarzysta i scenograf też polskiego pochodzenia – jego rodzice to polscy Żydzi, którzy przed II wojną światową wyemigrowali do Paryża. Rozgłos zyskał dzięki ekranizacji powieści „Chimeryczny lokator", której dokonał Roman Polański w 1976 roku – film nosi tytuł „Lokator". Twórczość Topora inspirowana jest surrealizmem, szokuje czarnym, wręcz makabrycznym poczuciem humoru, wprowadza nas do świata nonsensu, łamie przyjęte zasady, nie ulega konwenansom. Nie będę wymieniać wszystkich jego pisarskich osiągnięć – ale z całym przekonaniem polecam je Czytelnikom posiadającym „tragiczne" poczucie humoru. Na potrzeby naszego spotkania i porównania zbiorów opowiadań obu pisarzy wybrałam „Cztery róże dla Lucienne".
Jak wypadło porównanie?
Okazuje się, że Klubowicze generalnie nie lubią opowiadań, ale... . No właśnie zawsze jest jakieś ale. Po odczytaniu opowiadań Topora jedni byli ubawieni inni zbulwersowani, ale nikt nie pozostał obojętny. Opowiadania Kereta nie wywołały tak silnych emocji, ale w połączeniu ich z wypowiadanymi przez Kereta w wywiadach słowami nabierały realnego kształtu i zaskakiwały. Bez wątpienia bardziej surrealistyczny okazał się Topor choć i w opowiadaniach Kereta nie zabrakło tak zwanego realizmu magicznego. A jakie z opowiadań najbardziej utkwiły w pamięci Klubowiczów? Oczywiście tytułowe opowiadanie „Nagle pukanie do drzwi", „Lieland", „Jesus Christ", „Budyń", „Ostatnio akurat mi staje", „Wybierz kolor", „Złota rybka", „Po końcu" oraz „Jakie jesteś zwierzę?" zamykające cały zbiór. Pisanie pod presją, „niewinne?" ludzkie kłamstwa, samobójcze instynkty, chęć cofnięta czasu i powrotu do czasów dzieciństwa, bezwarunkowa miłość okazywana przez domowe zwierzę i domowemu zwierzęciu, rasizm, marzenia do spełnienia, dla każdego inne piekło w zależności od indywidualnych uwarunkowań, dziecięca ciekawość świata w kontrze z realizmem dorosłych. Tak, adekwatnie do wymienionych tytułów opowiadań, można podsumować przebieg dyskusji.
Czy warto czytać opowiadania? Na pewno tak. Czy warto czytać Etgara Kereta i Rolanda Topora? Również. Nie zakładajmy z góry, że krótkie formy literackie mniej znaczą. Obaj pisarze to mistrzowie suspensu krótkich opowiadań i każde z nich warte jest chwili zastanowienia się nad jego zawartością, bo – zapewniam – znaczeń ukrytych w nich wiele. Czarny humor, anegdota, przejaskrawienie rzeczywistości w przypadku prozy obu pisarzy pozwala ukazać wady świata i ludzi ale pozwala się jednocześnie zdystansować, bo jak twierdzi Etgar Keret „Anegdota jest świetnym sposobem radzenia sobie z problemami historycznymi, politycznymi. Można w niej zawrzeć treści buntownicze, które wypowiedziane bez tego opakowania byłyby trudne do przyjęcia. Nadmierna powaga paraliżuje, zamyka." Tak więc nabierzmy dystansu do siebie, świata, ludzi – uśmiechnijmy się nawet wtedy, gdy sytuacja wydaje się nam beznadziejna – czarne, surrealistyczne poczucie humoru może nam w tym pomóc.

DKK logo 2

Logo Instytut Książki 2

Logo NPRC 2

Z życia filii

Mikołajki 2019!

santa-claus-1

Spotkania, warsztaty i... prezenty!

Z okazji imienin Św. Mikołaja, niemal wszystkie placówki MBP w Sosnowcu przygotowały dla zaprzyjaźnionych dzieci z przedszkoli i szkół całą masę atrakcji - spotkania, warsztaty i rozdawanie prezentów. Dzieci odwdzięczyły się pięknymi rysunkami, wierszykami i jeszcze piękniejszymi uśmiechami :)

Więcej…

Andrzejkowo i listopadowo

ls10

Świat Nauki i Fantazji

29 listopada 2019 czytelnicy Świata Nauki i Fantazji mieli nie lada okazję spotkać w naszej książnicy najprawdziwsze cyganki. Te przemiłe, choć tajemnicze panie, wróżyły wszystkim chętnym z ręki. Opowiadały również o przyszłości, którą widziały w kartach czy szklanej kuli. Można powiedzieć, że w ten wyjątkowy dzień Świat Nauki i Fantazji był pełen magii i cygańskiej muzyki. Ale to nie wszystko...

Więcej…

Magiczny czas

gss1

Filia nr 20

W Filii nr 20 - Stary Sosnowiec trwa kiermasz świąteczny przygotowany przez podopiecznych Warsztatów Terapii Zajęciowej Fundacji im. Brata Alberta w Sosnowcu, a w czytelni biblioteki wyeksponowana została wystawa najnowszych prac. Zachęcamy serdecznie do zakupienia przepięknych stroików i innych ozdób bożonarodzeniowych oraz do obejrzenia wystawy. Ale to nie wszystko...

Więcej…

Listopad z noblistką

zk1

Filia nr 10

Listopadowe spotkanie "Zaczytanego Kazimierza" poświęciliśmy rozmowie o twórczości polskiej noblistki Olgi Tokarczuk. Spotkanie rozpoczęliśmy od krótkiej biograficznej prezentacji Tokarczuk. Nasza rozmowa skupiła się na dwóch książkach noblistki: "Bieguni" i "Księgi Jakubowe". W toku dyskusji, to "Biegunom" poświęciliśmy więcej czasu. Książka ta, wyróżnia się spośród pozostałych formą. Składa się z kilku historii, które nie dość, że są "poszatkowane", to na domiar "złego", na pierwszy rzut oka wydają się ze sobą nie powiązane.

Więcej…
Joomla templates by Joomlashine