„Nagle pukanie do drzwi”

P1050741

Keret kontra Topor w DKK-KKD

Na ósmym spotkaniu Dyskusyjnego Klubu Książki, które odbyło się 5 października, zmierzyliśmy się z opowiadaniami Etgara Kereta umieszczonymi w zbiorze „Nagle pukanie do drzwi". Oczywiście nie obyło się bez porównań z makabrycznym poczuciem humoru Rolanda Topora. Ale po kolei.

P1050748

Etgar Keret – urodzony w 1967 roku – to pisarz izraelski, polskiego pochodzenia, okrzyknięty mistrzem krótkiej formy. Wykładowca Wyższej Szkoły Filmowej w Tel Awiwie. Dla młodych Izraelczyków jest „idolem", dla krytyków „skandalistą z Tel Awiwu". Realizuje się również poza literaturą – jest współtwórcą musicalu, współautorem komiksów, satyrycznego programu telewizyjnego. Razem z żoną wyreżyserował „Meduzy", które otrzymały Złotą Kamerę na festiwalu w Cannes. Jest również laureatem nagrody MTV. Jego utwory tłumaczone były na wiele języków (angielski, niemiecki, włoski, holenderski, hiszpański, polski, rosyjski, arabski) i posłużyły do napisania scenariuszy około 50 filmów. W Polsce wydane zostały takie zbiory opowiadań jak: „Gaza blues", „Pizzeria „Kamikaze"", „Osiem procent z niczego", „Rury", „Tęskniąc za Kissingerem", „Kolonie Knellera", „Nagle pukanie do drzwi", „Siedem dobrych lat". Znany jest również jako „posiadacz" artystycznej instalacji Jakuba Szczęsnego, czyli Domu Kereta (zainteresowanych odsyłam na stronę internetową www.domkereta.pl). Dom ten słynie z tego, że w najszerszym swym punkcie ma 152 cm, a w najwęższym 92. Jest on miejscem działań twórczych artystów i intelektualistów z całego świata, można go zwiedzać, a powstał w Warszawie pomiędzy budynkami z dwóch epok – przedwojennej i peerelowskiej. Historyczne uwarunkowanie jego powstania przy ulicy Żytniej tłumaczy fakt, że spotykały się tam dwa getta – małe i duże, a kilkadziesiąt metrów od Domu Kereta była kładka łącząca oba getta.
Co możemy napisać o Rolandzie Toporze, do którego czasami bywa porównywana twórczość Kereta? Analogicznie – Roland Topor – urodzony w 1938 roku zmarł w 1997 – to francuski, znakomity pisarz, dramaturg, rysownik, grafik, reżyser teatralny i filmowy, aktor, scenarzysta i scenograf też polskiego pochodzenia – jego rodzice to polscy Żydzi, którzy przed II wojną światową wyemigrowali do Paryża. Rozgłos zyskał dzięki ekranizacji powieści „Chimeryczny lokator", której dokonał Roman Polański w 1976 roku – film nosi tytuł „Lokator". Twórczość Topora inspirowana jest surrealizmem, szokuje czarnym, wręcz makabrycznym poczuciem humoru, wprowadza nas do świata nonsensu, łamie przyjęte zasady, nie ulega konwenansom. Nie będę wymieniać wszystkich jego pisarskich osiągnięć – ale z całym przekonaniem polecam je Czytelnikom posiadającym „tragiczne" poczucie humoru. Na potrzeby naszego spotkania i porównania zbiorów opowiadań obu pisarzy wybrałam „Cztery róże dla Lucienne".
Jak wypadło porównanie?
Okazuje się, że Klubowicze generalnie nie lubią opowiadań, ale... . No właśnie zawsze jest jakieś ale. Po odczytaniu opowiadań Topora jedni byli ubawieni inni zbulwersowani, ale nikt nie pozostał obojętny. Opowiadania Kereta nie wywołały tak silnych emocji, ale w połączeniu ich z wypowiadanymi przez Kereta w wywiadach słowami nabierały realnego kształtu i zaskakiwały. Bez wątpienia bardziej surrealistyczny okazał się Topor choć i w opowiadaniach Kereta nie zabrakło tak zwanego realizmu magicznego. A jakie z opowiadań najbardziej utkwiły w pamięci Klubowiczów? Oczywiście tytułowe opowiadanie „Nagle pukanie do drzwi", „Lieland", „Jesus Christ", „Budyń", „Ostatnio akurat mi staje", „Wybierz kolor", „Złota rybka", „Po końcu" oraz „Jakie jesteś zwierzę?" zamykające cały zbiór. Pisanie pod presją, „niewinne?" ludzkie kłamstwa, samobójcze instynkty, chęć cofnięta czasu i powrotu do czasów dzieciństwa, bezwarunkowa miłość okazywana przez domowe zwierzę i domowemu zwierzęciu, rasizm, marzenia do spełnienia, dla każdego inne piekło w zależności od indywidualnych uwarunkowań, dziecięca ciekawość świata w kontrze z realizmem dorosłych. Tak, adekwatnie do wymienionych tytułów opowiadań, można podsumować przebieg dyskusji.
Czy warto czytać opowiadania? Na pewno tak. Czy warto czytać Etgara Kereta i Rolanda Topora? Również. Nie zakładajmy z góry, że krótkie formy literackie mniej znaczą. Obaj pisarze to mistrzowie suspensu krótkich opowiadań i każde z nich warte jest chwili zastanowienia się nad jego zawartością, bo – zapewniam – znaczeń ukrytych w nich wiele. Czarny humor, anegdota, przejaskrawienie rzeczywistości w przypadku prozy obu pisarzy pozwala ukazać wady świata i ludzi ale pozwala się jednocześnie zdystansować, bo jak twierdzi Etgar Keret „Anegdota jest świetnym sposobem radzenia sobie z problemami historycznymi, politycznymi. Można w niej zawrzeć treści buntownicze, które wypowiedziane bez tego opakowania byłyby trudne do przyjęcia. Nadmierna powaga paraliżuje, zamyka." Tak więc nabierzmy dystansu do siebie, świata, ludzi – uśmiechnijmy się nawet wtedy, gdy sytuacja wydaje się nam beznadziejna – czarne, surrealistyczne poczucie humoru może nam w tym pomóc.

DKK logo 2

Logo Instytut Książki 2

Logo NPRC 2


Z życia filii

W atmosferze lata

ryb1

Filia nr 1

Niby wrzesień, liście lecą z drzew, ale wszyscy jeszcze tkwimy w atmosferze lata. I z takim też nastawieniem powitaliśmy w naszych progach dwie przedszkolne grupy, które na przestrzeni mijającego tygodnia przyszły do biblioteki w aurze babiego lata, zobaczyć powakacyjną wystawę. Niektórzy z nas powrócili wspomnieniami do niedawnych podróży, a inni z kolei dowiedzieli się wielu ciekawych faktów na temat życia i funkcjonowania rafy koralowej. Wszystkim, bez wyjątku spodobała się ryba pudełko za jej nietypowy wygląd, czego efektem było podjęcie próby uchwycenia jej kształtu i pokolorowania rysunku.

Więcej…

Wystawka o historii ZHP

korz1

Filia nr 11

Filia nr 11 w Ostrowach Górniczych (ul. K.I. Gałczyńskiego 38) zaprasza do obejrzenia wystawki przygotowanej przez ZHP "Korzenie" w dn. 12 września - 30 października 2018. Wystawka przedstawia historię powstania i działalności Związku Harcerstwa Polskiego na terenach Sosnowca oraz jej członków obecnych i tych którzy już odeszli. Ekspozycja związana jest także z 100. rocznicą powstania ZHP.

Więcej…

Karuzela bajek

kar1

Filia nr 2

W Filii nr 2 - Rudna IV odbyły się pierwsze w nowym roku szkolnym zajęcia z cyklu "Karuzela bajek". Gościliśmy grupę dzieci z Przedszkola nr 29. Przedszkolaki wysłuchały bajeczki o detektywie Łodydze, a następnie wykonały do niej ilustracje.

Więcej…

Międzynarodowy Dzień Postaci z Bajek

pos1

Filia nr 17

Za nami pierwsze popołudniowe spotkanie plastyczne w tym roku szkolnym. Warsztaty poświęcone były postaciom z bajek, ponieważ 5 września i 5 listopada obchodzony jest Międzynarodowy Dzień Postaci z Bajek. Jest to świetna okazja by stworzyć portrety naszych ulubionych bohaterów poznanych w dzieciństwie.

Więcej…
Joomla templates by Joomlashine