przewodnikDawne siedziby chasydów i syjonistów, balkony z menorami, a nawet pierwsze znane zdjęcie z wnętrza synagogi. Regionaliści z I Like Zagłębie przez półtora roku podążali tropem znanych i zapomnianych miejsc związanych z sosnowieckimi Żydami. Wynikiem tych podróży jest Przewodnik po żydowskim dziedzictwie Sosnowca– publikacja Urzędu Miasta w Sosnowcu, której premiera odbyła się 12 lipca 2021 w Zagłębiowskiej Mediatece.

Dla osób, które nie mogły wziąć udziału mamy dobrą wiadomość! Mogą uczestniczyć w wydarzeniu ONLINE które odbędzie się na platformie Zoom w czwartek 15 lipca o godz. 18.00. Szczegóły TUTAJ


Zobacz film o tym jak powstawał przewodnik - https://fb.watch/v/Hq8HjGWp/

 
Dopełnieniem publikacji jest audiobook przygotowany przez fundację Element Kultury. POBIERZ

Autor: I Like Zagłębie
Wydawca: Urząd Miejski w Sosnowcu/Centrum Sztuki – Zamek Sielecki
Nagranie: Fundacja Element Kultury
ISBN: 978-83-64219-60-3
 

 żydzi _foto  żydzi _foto  żydzi _foto  żydzi _foto
 żydzi _foto  żydzi _foto  żydzi _foto  żydzi _foto

 

Geneza

Taki przewodnik był potrzebny – mówi Tomasz Grząślewicz, redaktor naczelny projektu. – Spacery historyczne po Sosnowcu od lat cieszą się dużym zainteresowaniem. Pojawiają się kolejne publikacje, a Zamek Sielecki regularnie organizuje wystawy o tematyce żydowskiej. Wspaniale, że w naszym projekcie wzięły udział osoby odpowiedzialne za te inicjatywy Monika Kempara, Grzegorz Onyszko czy Artur Ptasiński. Nasze miasto odwiedzają nie tylko z okazji wojennych rocznic grupy potomków przedwojennej społeczności żydowskiej. Bezpośrednim impulsem do napisania przewodnika była międzynarodowa wycieczka, którą we wrześniu 2019 roku zorganizował nasz przyjaciel Jeffrey Cymbler. Udało nam się wówczas zaplanować trasę, która stała się zalążkiem tej publikacji.

Przewodnik

Przewodnik po żydowskim dziedzictwie Sosnowca składa się z pięciu rozdziałów-szlaków: Modrzejów, Społeczność, Ludzie, ulice i budynki, Wojna oraz Kirkut. Można z niego korzystać na różne sposoby: czytać, podziwiać współczesne i archiwalne fotografie lub chodzić po mieście, posiłkując się dołączoną do publikacji mapą.

Przewodnik otwiera przed nami świat, który jest dla wielu nieznany. Z jego pomocą przywracamy pamięć o naszych mieszkańcach, o wielokulturowym Sosnowcu, w którym wyznawcy czterech religii żyli obok siebie – mówi Arkadiusz Chęciński, prezydent Sosnowca.

Z myślą o czytelnikach z innych krajów powstała angielska wersja językowa przewodnika. Ściślej mówiąc, amerykańska – dodaje Tomasz Grząślewicz. – Tuż przed rozpoczęciem prac nad przewodnikiem, dzięki Jeffowi poznałem dziennikarkę i pisarkę Julie Gruenbaum Fax. Jej babcia pochodziła z Sosnowca, mieszkała przy ulicy Pańskiej (obecnej Rozwojowej). Poprosiłem ją o przeczytanie i ewentualną korektę mojego tłumaczenia, jednak zaangażowała się w nasz projekt tak bardzo, że stała się jego współautorką. 

Dodatkową atrakcją jest audiobook, który towarzyszy temu wydawnictwu przygotowany przez Fundację Element Kultury.

Przewodnik będzie można kupić od 12 lipca 2021 w Centrum Informacji Miejskiej i Centrum Sztuki - Zamek Sielecki.

Tydzień premier

Premiera odbędzie się w 12 lipca (poniedziałek) o godzinie 18:00 w Zagłębiowskiej Mediatece. W nocy z 13 na 14 lipca o godzinie 1:00 czasu polskiego, będzie można porozmawiać z autorami przewodnika na platformie Zoom w języku angielskim. 15 lipca (czwartek) podobne spotkanie zostanie przeprowadzone w języku polskim.

Okna Czasu

Kolejnym wydarzeniem będzie wystawa plenerowa Okna Czasu, organizowana przez Fundację Passionis. Można ją będzie oglądać od 19 lipca do 4 września na Alei Zwycięstwa w Sosnowcu. Projekt składa się z dwunastu kolaży fotograficznych, na których archiwalne zdjęcia związane z historią sosnowieckich Żydów zostały połączone w jedną całość z ujęciami tych samych miejsc w roku 2021.

Najcenniejszym momentem pracy nad projektem Okna Czasu był ten, kiedy fotografowałem scenę z pocztą przy ulicy 3 Maja w tle – wspomina Rafał Opalski, jeden z autorów kolaży zdjęciowych. Spojrzałem przez okno aparatu i doznałem uczucia, że właśnie patrzę na tę samą przestrzeń, która znajduje się na archiwalnej fotografii. Jest osiemdziesiąt lat później, miejsce ulegało wielokrotnym przekształceniom, ludzie uwiecznieni na zdjęciu już od dawna nie żyją, a jednak miejsce jest to samo. Duchowe doznanie tamtej chwili pozostanie we mnie do końca życia przypominając, że fotografia to nie tylko „fotki na Instagram”, lecz także ślad, który zostawiamy przyszłym pokoleniom.

Spacery

Przewodnik po żydowskim dziedzictwie Sosnowca ma być oczywiście punktem wyjścia do wędrówek po mieście. Z tą myślą, od lipca do września będzie można wziąć udział w serii sześciu Spacerów Teatralnych, których trasy w znacznym stopniu będą oparte na szlakach opisanych w publikacji – tłumaczy prezydent Arkadiusz Chęciński.

Spacery organizuje Fundacja Szafa Gra we współpracy z Teatrem Zagłębia.

 

Harmonogram wydarzeń:

12.07
Premiera Przewodnika po żydowskim dziedzictwie Sosnowca
Początek: godz. 18:00, Zagłębiowska Mediateka, Sosnowiec, ul. Kościelna 11

13/14 lipca 2021 r. (z wtorku na środę)
Spotkanie promocyjne w jęz. angielskim na platformie Zoom
Początek: godz. 1:00, szczegóły na  www.sosnowiec.pl

15 lipca 2021 r.  
Spotkanie promocyjne w jęz. polskim na platformie Zoom
Początek: godz. 18:00, szczegóły na  www.sosnowiec.pl

18 lipca 
Spacer "Od Oppenheima do Szpilmana" Zbiórka: godz. 09:50, Teatr Zagłębia w Sosnowcu, ul. Teatralna 4

19 lipca – 4 września 2021 r.
Wystawa plenerowa "Okna czasu"
Otwarcie wystawy: 19 lipca (poniedziałek) godz. 18:00, al. Zwycięstwa

1 sierpnia
Spacer "Środula" – dzielnica zamknięta
Zbiórka: godz. 09:50, Szkoła Podstawowa nr 16 w Sosnowcu, ul. Okrzei 56
 
14 sierpnia 
Spacer "Opowieści starososnowieckie"
Zbiórka: godz. 09:50, wejście na stadion Czarnych Sosnowiec, al. Mireckiego 31

29 sierpnia 
Spacer "Czy Modrzejów był sztetlem?" 
Zbiórka: godz. 09:50, Rynek w Modrzejowie

4 września 
Spacer "Getto otwarte 1939-1943"
Zbiórka: godz. 09:50 - Urząd Miasta Sosnowiec, al. Zwycięstwa 20

19 września
Spacer "Dom wieczności przy ulicy Gospodarczej"
Zbiórka: godz. 09:50, wejście na cmentarz żydowski przy ul. Gospodarczej 1

Przewodnik