O niepospolitych kobietach – grudniowe DKK

Ostatnie w tym roku spotkanie Dyskusyjnego Klubu Książki „Każdy Kocha Dyskusje” obfitowało w wiele barwnych życiorysów kobiet czynnie działających w II RP. Jerzy Chociłowski w swojej książce „Niezwykłe kobiety Drugiej Rzeczypospolitej” udowodnił, że „kobietom w dwudziestoleciu międzywojennym nie udało się pozbyć gorsetu obywatelek drugiej kategorii”, że „pozostawały wciąż paradoksalnie mniejszością narodową pomimo swej liczebności” – bo „mur wielowiekowej dyskryminacji stał twardo, o zburzeniu go nie było mowy, trochę go tylko tu i tam nadkruszono”. Tym niemniej kobiety dwudziestolecia na pewno stały się podwaliną dla zmian jakie zaszły w postrzeganiu roli kobiet w społeczeństwie i ich niezaprzeczalnej sile, niezaprzeczalnym umiejętnościom, niezaprzeczalnemu zdrowemu rozsądkowi oraz niezaprzeczalnego poświęcenia się pracy i przyświecającym im ideom, a wszystko to dzięki kobietom – prekursorkom, które nie godziły się z zastaną sytuacją dominacji mężczyzn, które nie pozostawały w bezczynności i coraz śmielej pokazywały prawdziwe swe oblicze w sferze kultury, w literaturze, publicystyce, sztuce, na polu działalności społecznej, konspiratorskiej, a nawet wojennej.

Ponieważ „lata 1918-1939 zapisały się w historii Polski nie tylko rozwojem gospodarczym i politycznymi zawirowaniami towarzyszącymi odbudowie niepodległego państwa, ale także znaczącymi zmianami obyczajowymi, wśród których na pierwszy plan wysuwa się emancypacja kobiet”. Dlatego Chociłowski przedstawił w swych szkicach kobiety „nadzwyczajne, niepospolite, zachwycające, wybitne, nietuzinkowe”, które „bez kompleksów, na przekór stereotypom, często wbrew społecznym normom i przesądom, śmiało rozwijały skrzydła w sztuce, nauce, literaturze i polityce”, które „odważnie prezentowały światu owoce swojego talentu, z zapałem współtworząc intelektualne i artystyczne zręby odzyskanej polskiej państwowości”, bez których „uboższe byłoby nie tylko międzywojenne XX-lecie, ale i czasy nam współczesne”, które były wspaniałymi kobietami, o których warto i należy pamiętać. Niektóre z tych pań „tak bardzo wzięły sobie do serca hasła równouprawnienia, że śmiało wkroczyły na ścieżki do tej pory zarezerwowane dla mężczyzn”.

Należy uczciwie jednak nadmienić, że książka „Niezwykłe kobiety Drugiej Rzeczypospolitej” nie zaspakaja w pełni czytelniczej ciekawości – jest to raczej przyczynek zmuszający dociekliwego czytelnika do sięgnięcia po lekturę uzupełniającą – aczkolwiek szczegółową. Autor – bowiem – na 312 stronach zamieścił aż 30 portretów niebanalnych kobiet, co daje nam ok. 10 stron na opis życia każdej z nich. Dlatego książka spełnia bardziej funkcję informacyjną niż poznawczą – tym niemniej to dzięki takim pozycjom zaczynamy naszą podróż po biografiach niezwykłych kobiet.

Jerzy Chociłowski – absolwent wydziału prawa UW, publicysta, reporter i tłumacz, ostatni redaktor naczelny popularnego w swoim czasie miesięcznika „Kontynenty”. Autor zbioru reportaży, m.in.: „Okruchy Azji”, „Bali – kwiat z ogrodu snów”, „Szarada indyjska”, „Wietnam bez 17 równoleżnika”. Wydał też „Limeryki swawolne” oraz tomik opowiadań „Zdrada w Czarciborzy”. Na swoim koncie ma też „W świecie wiatru i wierzb”, „Talia niezwykłych postaci II RP” oraz „Podwieczorki u Lucyfera” (rozmowy Stalina z Hitlerem).