Asako Yuzuki - "Masło"
„Masło” japońskiej pisarki Asako Yuzuki to powieść inspirowana wydarzeniami, które rozegrały się w Tokio w 2009 roku. Kanae Kijima, znana również pod pseudonimem „Czarna wdowa”, została oskarżona o morderstwo trzech biznesmenów. Z każdym z nich nawiązywała bliską relację, po czym okradała i zabijała – zatruwając ich tlenkiem węgla. Historia ta posłużyła jako punkt wyjścia do opowiedzenia o sytuacji japońskich kobiet uwikłanych w patriarchalne schematy, podporządkowanych mężczyznom i wciąż jeszcze ulegających wygórowanym oczekiwaniom społecznym. Powieść Asako Yuzuki jest bardzo często określana jako japońska odpowiedź na „Milczenie owiec”, co jednak nieco spłyca jej wydźwięk, ponieważ „Masło” to nie tylko połączenie kryminału i thrillera psychologicznego, ale przede wszystkim powieść zaangażowana społecznie. Ukazująca wyzwania, nierówności i dyskryminacje, jakich doświadczają Japonki w państwie kulturowo ukształtowanym przez rządy mężczyzn.
Główną bohaterką „Masła” jest Rika Machida – ambitna dziennikarka, która próbuje przebić się w reporterskim świecie, przeprowadzając wywiad z Manako Kaji – słynną blogerką kulinarną oskarżoną o zabójstwo swoich trzech partnerów. Jednak historia szybko przestaje być jedynie kryminalną zagadką. Autorka wykorzystuje motyw jedzenia – zwłaszcza tytułowego masła i luksusowych potraw – jako metaforę przyjemności, buntu i samoakceptacji, przeciwstawiając go rygorystycznym normom piękna i oczekiwaniom społecznym wobec japońskich kobiet. Rika, dzięki rozmowom z Manako Kaji i kulinarnym doświadczeniom, stopniowo odkrywa siebie i wydobywa z ciasnego gorsetu powinności i obowiązków nakładanych na kobiety przez otoczenie. Szczególną rolę w powieści odgrywają opisy potraw, które są niezwykle plastyczne i oddziałują na zmysły. Autorka z dużą dbałością o detale przedstawia smaki, zapachy i tekstury jedzenia, sprawiając, że posiłki stają się czymś więcej niż codziennością. Choć dla niektórych odbiorców fabuła może rozwijać się zbyt wolno i trudno w niej znaleźć nagłe zwroty akcji, to jednak całość zachwyca atmosferą i skłania do refleksji. To lektura dla czytelników szukających czegoś więcej niż klasycznej sensacji – intymna, prowokująca i bardzo „smakowita”.
J. Plata-Malik