Artykuły

„Nagle pukanie do drzwi”

P1050741

Keret kontra Topor w DKK-KKD

Na ósmym spotkaniu Dyskusyjnego Klubu Książki, które odbyło się 5 października, zmierzyliśmy się z opowiadaniami Etgara Kereta umieszczonymi w zbiorze „Nagle pukanie do drzwi". Oczywiście nie obyło się bez porównań z makabrycznym poczuciem humoru Rolanda Topora. Ale po kolei.

P1050748

Etgar Keret – urodzony w 1967 roku – to pisarz izraelski, polskiego pochodzenia, okrzyknięty mistrzem krótkiej formy. Wykładowca Wyższej Szkoły Filmowej w Tel Awiwie. Dla młodych Izraelczyków jest „idolem", dla krytyków „skandalistą z Tel Awiwu". Realizuje się również poza literaturą – jest współtwórcą musicalu, współautorem komiksów, satyrycznego programu telewizyjnego. Razem z żoną wyreżyserował „Meduzy", które otrzymały Złotą Kamerę na festiwalu w Cannes. Jest również laureatem nagrody MTV. Jego utwory tłumaczone były na wiele języków (angielski, niemiecki, włoski, holenderski, hiszpański, polski, rosyjski, arabski) i posłużyły do napisania scenariuszy około 50 filmów. W Polsce wydane zostały takie zbiory opowiadań jak: „Gaza blues", „Pizzeria „Kamikaze"", „Osiem procent z niczego", „Rury", „Tęskniąc za Kissingerem", „Kolonie Knellera", „Nagle pukanie do drzwi", „Siedem dobrych lat". Znany jest również jako „posiadacz" artystycznej instalacji Jakuba Szczęsnego, czyli Domu Kereta (zainteresowanych odsyłam na stronę internetową www.domkereta.pl). Dom ten słynie z tego, że w najszerszym swym punkcie ma 152 cm, a w najwęższym 92. Jest on miejscem działań twórczych artystów i intelektualistów z całego świata, można go zwiedzać, a powstał w Warszawie pomiędzy budynkami z dwóch epok – przedwojennej i peerelowskiej. Historyczne uwarunkowanie jego powstania przy ulicy Żytniej tłumaczy fakt, że spotykały się tam dwa getta – małe i duże, a kilkadziesiąt metrów od Domu Kereta była kładka łącząca oba getta.
Co możemy napisać o Rolandzie Toporze, do którego czasami bywa porównywana twórczość Kereta? Analogicznie – Roland Topor – urodzony w 1938 roku zmarł w 1997 – to francuski, znakomity pisarz, dramaturg, rysownik, grafik, reżyser teatralny i filmowy, aktor, scenarzysta i scenograf też polskiego pochodzenia – jego rodzice to polscy Żydzi, którzy przed II wojną światową wyemigrowali do Paryża. Rozgłos zyskał dzięki ekranizacji powieści „Chimeryczny lokator", której dokonał Roman Polański w 1976 roku – film nosi tytuł „Lokator". Twórczość Topora inspirowana jest surrealizmem, szokuje czarnym, wręcz makabrycznym poczuciem humoru, wprowadza nas do świata nonsensu, łamie przyjęte zasady, nie ulega konwenansom. Nie będę wymieniać wszystkich jego pisarskich osiągnięć – ale z całym przekonaniem polecam je Czytelnikom posiadającym „tragiczne" poczucie humoru. Na potrzeby naszego spotkania i porównania zbiorów opowiadań obu pisarzy wybrałam „Cztery róże dla Lucienne".
Jak wypadło porównanie?
Okazuje się, że Klubowicze generalnie nie lubią opowiadań, ale... . No właśnie zawsze jest jakieś ale. Po odczytaniu opowiadań Topora jedni byli ubawieni inni zbulwersowani, ale nikt nie pozostał obojętny. Opowiadania Kereta nie wywołały tak silnych emocji, ale w połączeniu ich z wypowiadanymi przez Kereta w wywiadach słowami nabierały realnego kształtu i zaskakiwały. Bez wątpienia bardziej surrealistyczny okazał się Topor choć i w opowiadaniach Kereta nie zabrakło tak zwanego realizmu magicznego. A jakie z opowiadań najbardziej utkwiły w pamięci Klubowiczów? Oczywiście tytułowe opowiadanie „Nagle pukanie do drzwi", „Lieland", „Jesus Christ", „Budyń", „Ostatnio akurat mi staje", „Wybierz kolor", „Złota rybka", „Po końcu" oraz „Jakie jesteś zwierzę?" zamykające cały zbiór. Pisanie pod presją, „niewinne?" ludzkie kłamstwa, samobójcze instynkty, chęć cofnięta czasu i powrotu do czasów dzieciństwa, bezwarunkowa miłość okazywana przez domowe zwierzę i domowemu zwierzęciu, rasizm, marzenia do spełnienia, dla każdego inne piekło w zależności od indywidualnych uwarunkowań, dziecięca ciekawość świata w kontrze z realizmem dorosłych. Tak, adekwatnie do wymienionych tytułów opowiadań, można podsumować przebieg dyskusji.
Czy warto czytać opowiadania? Na pewno tak. Czy warto czytać Etgara Kereta i Rolanda Topora? Również. Nie zakładajmy z góry, że krótkie formy literackie mniej znaczą. Obaj pisarze to mistrzowie suspensu krótkich opowiadań i każde z nich warte jest chwili zastanowienia się nad jego zawartością, bo – zapewniam – znaczeń ukrytych w nich wiele. Czarny humor, anegdota, przejaskrawienie rzeczywistości w przypadku prozy obu pisarzy pozwala ukazać wady świata i ludzi ale pozwala się jednocześnie zdystansować, bo jak twierdzi Etgar Keret „Anegdota jest świetnym sposobem radzenia sobie z problemami historycznymi, politycznymi. Można w niej zawrzeć treści buntownicze, które wypowiedziane bez tego opakowania byłyby trudne do przyjęcia. Nadmierna powaga paraliżuje, zamyka." Tak więc nabierzmy dystansu do siebie, świata, ludzi – uśmiechnijmy się nawet wtedy, gdy sytuacja wydaje się nam beznadziejna – czarne, surrealistyczne poczucie humoru może nam w tym pomóc.

DKK logo 2

Logo Instytut Książki 2

Logo NPRC 2


Z życia filii

Wiosenny Mały Artysta

ma1

Filia nr 15

Na marcowych i kwietniowych zajęciach w Filii nr 15 - Mec dzieci wykonywały wiosenne obrazki, wykorzystując różne techniki plastyczne. Godzina zajęć jest okazją do twórczego działania dzieci i ich rodziców, którzy wspólnymi siłami tworzą piękne prace. Poniżej krótka fotorelacja.

Więcej…

Pasowania na czytelników

pss1

Filia nr 20

W Filii nr 20 - Stary Sosnowiec odbyły się pasowania na czytelników. Uczestnikami byli uczniowie pierwszych klas Prywatnej Szkoły Podstawowej nr 5 oraz Szkoły Podstawowej nr 19. Dzieci obejrzały prezentację multimedialną, wysłuchały pogadanki o książce i bibliotece, a w szczególności o tym jak kochać i szanować książki oraz złożyły uroczystą przysięgę. W drugiej części zajęć pierwszaki wykonały barwne zakładki do książek w kształcie sów i kotków, które będą wspaniałą pamiątką z wizyty w bibliotece.

Więcej…

Pawie i motyle

czeko1

Filia nr 17

Po krótkiej przerwie w Filii nr 17 - Pogoń odbyły się kolejne popołudniowe warsztaty plastyczne. Ponieważ młodych plastyków ominęło Święto Czekolady (zamknięcie filii z powodu wymiany okien), zajęcia rozpoczęły się od wypicia kubka smacznego, czekoladowego napoju. 22 kwietnia obchodzimy Międzynarodowy Dzień Ziemi. Ten dzień to okazja do tego, by wspólnie zatroszczyć się o to, aby nasza planeta pozostała czysta i zielona. Dzieci wykonały piękne drzewa i najbardziej barwne zwierzęta - pawie i motyle.

Więcej…

Nasz dom - Ziemia

przyr1

Filia nr 3

Do Filii nr 3 w Klimontowie zawitały dziś dzieci z Miejskiego Przedszkola nr 53. Na zajęciach rozmawialiśmy o ochronie przyrody. Dzieciaki poznały gatunki roślin i zwierząt znajdujących się pod ochroną, dowiedziały się w jaki sposób człowiek zanieczyszcza powietrze, wodę i ziemię, oraz uczyły się w jaki sposób chronić naszą planetę. Na koniec przedszkolaki wykonały podobiznę bociana – objętego ochroną ptaka, który jest jednocześnie symbolem nadejścia wiosny.

Więcej…
Joomla templates by Joomlashine