Wa¿nym elementem funkcjonowania Miejskiej Biblioteki Publicznej im. Gustawa Dani³owskiego w Sosnowcu jest dzia³alno¶æ wydawnicza. Publikacje, które ukaza³y siê nak³adem Biblioteki, zape³ni³y lukê i usystematyzowa³y wiedzê o literaturze zag³êbiowskiej.

Nak³adem Miejskiej Biblioteki Publicznej im. Gustawa Dani³owskiego w Sosnowcu ukaza³a siê ksi±¿ka zatytu³owana “Mozaika kultur” – oczekiwany przez mi³o¶ników regionu zbiór szkiców sk³adaj±cych siê na program ubieg³orocznej IV Sesji Zag³êbiowskiej.

Publikacja stanowi próbê odpowiedzi na pytania o podwaliny kulturowej to¿samo¶ci Zag³êbia D±browskiego. W ocenie zarówno organizatorów konferencji, jaki autorów opublikowanych tekstów tworzy je materialne i duchowe dziedzictwo wielu pokoleñ mieszkañców tej ziemi – ludzi ró¿nych narodowo¶ci, kultur i religii – którzy przybywali tu, by inwestowaæ kapita³ w prê¿nie rozwijaj±cym siê zak±tku Europy, b±d¼ w nadziei na znalezienie pracy i polepszenie warunków ¿ycia. To z jednej strony bogactwo wiary, kultury i tradycji Polaków, Niemców, ¿ydów i Rosjan, a z drugiej – ich ¶wi±tynie (ko¶cio³y, cerkwie i synagogi), instytucje kultury (sceny teatralne, sale wystawowe, stowarzyszenia twórcze, wydawnictwa), zak³ady pracy (kopalnie, huty, fabryki w³ókiennicze) i wreszcie – miejsca pochówku (m.in. sosnowiecka nekropolia na Smutnej). Autorzy szkiców stawiaj± równie¿ pytania o wp³yw wiedzy jako czynnika kszta³tuj±cego ¶wiadomo¶æ regionaln± oraz jêzyka, jaki wykszta³ci³ siê na tej ziemi dziêki migracjom pokoleñ Polaków tutaj odnajduj±cych swoje miejsce na chwilê lub na zawsze.

Ca³o¶æ uzupe³nia materia³ zdjêciowy dotycz±cy zag³êbiowskich  ¶wi±tyñ i nekropolii.

Autorzy szkiców:

• Ewa Kosowska: To¿samo¶æ regionalna, to¿samo¶æ kulturowa

• Bogumi³a Barañska: Wiedza jako czynnik kszta³tuj±cy ¶wiadomo¶æ regionaln±

• Magdalena Pastuch: Plusy i minusy jêzykowej odrêbno¶ci

• Dorota Fox: Teatr w procesie poszukiwania to¿samo¶ci kulturowej Zag³êbia

• Pawe³ Majerski: Milcz±c w skowycie

• Wojciech Jaworski: ¿ydzi w Zag³êbiu D±browskim do 1968 roku

• W³odzimierz Wójcik: Zag³êbiowskie “sklepy cynamonowe”

• Gra¿yna B. Szewczyk: Ewangelicy w Sosnowcu

• ks. mitrat Sergiusz Dziewiatowski: Dzieje parafii prawos³awnej w Sosnowcu

Instytucje kultury a ¶rodowiska twórcze Sosnowca.
Materia³y sesji naukowej, zorganizowanej przez Miejsk± Bibliotekê Publiczn±
w Sosnowcu 8 maja 2001 roku pod red. Ewy Kosowskiej.

Autorzy szkiców:

Jan Pierzcha³a: "O wielkim stuleciu 1897-1997", artyku³ po¶wiêcony dziejom sosnowieckiego teatru

Maria Z. Pulinowa: "Muzeum w Sosnowcu. Promieniowanie kultury z pó³nocnych obrze¿y miasta"

Barbara Szczypka-Gwiazda: "Czy istnieje ¶rodowisko twórcze artystów plastyków Sosnowca po 1945 roku"

Jolanta Bauman-Szulakowska: "Zarys ¿ycia muzycznego w Sosnowcu"

El¿bieta Gondek: "Sto lat dziejów prasy w Sosnowcu"

Pawe³ Majerski: "¿ycie literackie Sosnowca"

Marian Kisiel: "Polonistyka w Sosnowcu"

Jan Lewandowski :"Sosnowieckie tradycje filmowe"

Ewa Kosowska: "Sosnowiec jako instytucja kultury"

         Zamierzeniem organizatorów konferencji by³o obiektywne zdiagnozowanie sytuacji w ró¿nych dziedzinach upowszechniania kultury w relacji miêdzy funkcjonuj±cymi w mie¶cie instytucjami a ¶rodowiskami twórczymi, które stanowi± ich naturalny potencja³ intelektualny. Mia³a ona równie¿ na celu integracjê ¶rodowiska ludzi kultury oraz stworzenie szerokiego forum dyskusyjnego, dotycz±cego problemów, z którymi to ¶rodowisko siê boryka. Do wziêcia udzia³u w tym przedsiêwziêciu zostali zaproszeni samorz±dowcy, naukowcy Uniwersytetu ¶l±skiego, Akademii Muzycznej, Akademii Sztuk Piêknych w Katowicach, szefowie i pracownicy instytucji upowszechniania kultury w mie¶cie i regionie, arty¶ci i literaci oraz m³odzie¿ sosnowieckich liceów.

         Prelegenci, odnosz±c siê w swych wyst±pieniach do tradycji, okre¶lili równie¿ swoje stanowisko wobec aktualnej sytuacji w sferze sosnowieckiej kultury, jej infrastruktury oraz wiêzi istniej±cych w poszczególnych ¶rodowiskach twórczych i ich kulturotwórczej roli.

         Oddany do r±k Czytelnika tom jest pok³osiem tej konferencji. W publikacji zamieszczono szkice po¶wiêcone teatrowi, muzeum, polonistyce uniwersyteckiej z okresu jej bytno¶ci w Sosnowcu. Poznajemy jego tradycje filmowe, ¶rodowisko twórcze artystów plastyków, ¿ycie muzyczne i literackie miasta. Ksi±¿ka jest ¼ród³em wiedzy o dziewiêtnasto- i dwudziestowiecznym Sosnowcu.

Ewa Kosowska pisze we wstêpie:
         "Dla wiêkszo¶ci Autorów podejmowana problematyka ma znaczenie ¿ywotne. Zwi±zani z instytucjami ¿ycia intelektualnego i kulturalnego, oceniaj± dotychczasowy dorobek Sosnowca z perspektywy w³asnej wiedzy i osobistych do¶wiadczeñ. (...). Duma z w³asnego miasta, z miejsca uznanego za w³asne, przebija z tych tekstów na równi z trosk± o dalsze losy instytucji, o losy ludzi zaanga¿owanych w ich tworzenie i rozbudowywanie, o wizerunek Sosnowca zas³uguj±cego na wielowymiarow± ocenê.
Zakupu s³ownika mo¿na dokonaæ w:
Dyrekcji Miejskiej Biblioteki Publicznej w Sosnowcu
ul.Warszawska 6 tel./fax 266-46-59 oraz
Bibliotece G³ównej, ul. E. Zegad³owicza 2/1
tel./fax 297-90-05
Cena publikacji - 7z³

Literackie Zag³êbie.
Materia³y I Sesji Zag³êbiowskiej Miejskiej Biblioteki Publicznej im. Gustawa Dani³owskiego w Sosnowcu oraz
Instytutu Nauk o Literaturze Polskiej Uniwersytetu ¶l±skiego w Katowicach
pod redakcj± Mariana Kisiela i Paw³a Majerskiego.

Autorzy szkiców:

W³odzimierz Wójcie: Dani³owski i Pi³sudski

Piotr Bajer: Czas w "Martwym morzu" Emila Zegad³owicza

Jerzy Paszek: Poetycki debiut Kruczkowskiego

Joanna Kisielowa: "Przed pustk± stygnê w grozie". O poezji W³adys³awa Seby³y

Ewa Jaskó³owa: "Sosnowiec 1929. Wokó³ wiersza Stanis³awa Ciesielczuka

Pawe³ Majerski: "W poezji nie mo¿na powracaæ. Notatki o wierszach Lecha Piwowara

Justyna Cembrowska: Dylematy i dychotomie. Glosa do powie¶ci Jana Pierzcha³y "Krzak gorej±cy"

Pawe³ Sarna: Pragnienie transcendencji. O wierszach Tadeusza S³awka.

Anna Ka³u¿a: Brzoska, Lekszycki, Sarna, Barañski. Szkic do portretu m³odych poetów.

         Z my¶l± o wzbogaceniu ¼róde³ pomocnych w edukacji regionalnej Biblioteka opublikowa³a materia³y I Sesji Zag³êbiowskiej pt. Literackie Zag³êbie. Ksi±¿ka zawiera szkice autorów zwi±zanych z uniwersyteck± polonistyk±, po¶wiêcone twórczo¶ci ludzi pióra, którzy z Zag³êbiem D±browskim byli lub s± zwi±zani: Emila Zegad³owicza, Leona Kruczkowskiego, W³adys³awa Seby³y, Stanis³awa Ciesielczuka, Lecha Piwowara, Jana Pierzcha³y, Tadeusza S³awka, m³odego pokolenia poetów - Wojciecha Brzoski, Paw³a Lekszyckiego, Paw³a Barañskiego, Paw³a Sarny.
Zakupu s³ownika mo¿na dokonaæ w:
Dyrekcji Miejskiej Biblioteki Publicznej w Sosnowcu
ul.Warszawska 6 tel./fax 266-46-59 oraz
Bibliotece G³ównej, ul. E. Zegad³owicza 2/1
tel./fax 297-90-05
Cena publikacji - 5 z³.

Biografie z Zag³êbia.
Materia³y II Sesji Zag³êbiowskiej.
Pod redakcj± Mariana Kisiela i Paw³a Majerskiego

         Autorzy referatów wyg³oszonych na II Sesji Zag³êbiowskiej w dniu 20 listopada 2003 roku koncentrowali siê na zaprezentowaniu postaci znacz±cych dla kultury regionu. Oddany do r±k Czytelnika tom jest pok³osiem tej konferencji. Redaktorzy wydawnictwa we wstêpie napisali:..." Tytu³ - nie ukrywajmy: symboliczny - przywo³uje symbole kultury Zag³êbia D±browskiego. Bez ludzi, o których pisz± twórcy tego zbioru, kszta³t zag³êbiowskiej kultury w XX wieku by³by bez w±tpienia inny i ubo¿szy".

         Publikacja stanowi kontynuacjê tematyki, któr± Biblioteka zapocz±tkowa³a poprzedni± ksi±¿k± - "Literackie Zag³êbie", wydan± w 2003 roku. Po zaprezentowaniu w niej pisarzy zwi±zanych z regionem, w "Biografiach z Zag³êbia" przedstawiono przedstawicieli innych dziedzin kultury. Znajdujemy wiêc szkice:

• El¿biety Gondek o Wiktorze Monsiorskim - wydawcy prasy w Sosnowcu,
• Urszuli Rzewiczok o Marianie Kantorze-Mirskim - badaczu historyczno - etnograficznym regionu zag³êbiowskiego,
• Dariusza Rotta o Stefanie ¶l±zaku - muzyku, który pozostawi³ po sobie bogaty dorobek twórczy,
• Micha³a Kaczmarczyka o Konstantym ?wierku - twórcy zag³êbiowskiego dziennikarstwa radiowego,
• Jana F. Lewandowskiego o Poli Negri - aktorce ¶wiatowego formatu,
• Doroty Fox o Janie Dormanie - teatrologu, za³o¿ycielu Teatru Dzieci Zag³êbia,
• Tadeusza Kwa¶nika o Marianie Malinie - malarzu, mistrzu czerni i bieli.
• Jana Pierzcha³y o Juliuszu Kadenie-Bandrowskim - pisarzu.

Omówienie dotychczasowych prób zestawieñ sylwetek biograficznych ludzi znacz±cych dla regionu znajdujemy w szkicu Adama Jarosza pt. "Zag³êbiowskie biografie. Do¶wiadczenia i perspektywy badawczo-wydawnicze".

Zakupu ksi±¿ki mo¿na dokonaæ w:

Dyrekcji Miejskiej Biblioteki Publicznej w Sosnowcu
ul. Warszawska 6 tel./fax. 266-46-59
oraz
Bibliotece G³ównej ul. E. Zegad³owicza 2/1
tel./fax. 297-90-05
Cena 5 z³.

O Janie Pierzchale. Materia³y III Sesji Zag³êbiowskiej.
Pod redakcj± Mariana Kisiela i Paw³a Majerskiego

         Publikacja stanowi pok³osie konferencji po¶wiêconej twórczo¶ci Jana Pierzcha³y - jednego z najwybitniejszych przedstawicieli zag³êbiowskiego ¶rodowiska literackiego, autora g³o¶nej "Legendy Zag³êbia", poety, prozaika, eseisty, autora scenariuszy filmowych, s³uchowisk radiowych i widowisk telewizyjnych, redaktora czasopism literackich, t³umacza literatury niemieckiej, wieloletniego kierownika literackiego Teatru Zag³êbia - zorganizowanej w pierwsz± rocznicê jego ¶mierci.

         We wstêpie do tomu czytamy: "Biografia Jana Pierzcha³y obfituje w wiele zakrêtów. Dzisiaj, przesiewaj±c na sicie jego dokonania i wybory, jego uczestnictwo i rezygnacje z uczestnictwa, wiemy, ¿e stale s³u¿y³ jednej sprawie: restauracji pamiêci. Pamiêci o ludziach, sprawach i niemo¿no¶ciach stulecia obfituj±cego w tak wiele nadziei, rozczarowañ i rozgoryczeñ. Dobrze wiedzia³, ¿e jedyn± powinno¶ci± pisarza jest wszystkie te do¶wiadczenia odnotowaæ."

         Z zamieszczonych w tomie szkiców powsta³ zatem swoisty zarys monografii niezwykle wszechstronnej twórczo¶ci Jana Pierzcha³y, poczynaj±c od analizy jego debiutanckich "Wierszy", poprzez nowe odczytania "Legendy Zag³êbia", "Krzaku gorej±cego", opowiadañ (ze zbiorów "Antykwariat przy ulicy Barbarossy" oraz "Przeczekaj deszcz"), a¿ po dzieje powstawania ostatniej i nieopublikowanej dot±d powie¶ci "Szept wê¿a w wysokiej trawie". Ksi±¿ka zawiera równie¿ teksty dotycz±ce innych obszarów twórczej aktywno¶ci Pierzcha³y - jako cz³owieka teatru, dramaturga, scenarzysty filmowego, niemcoznawcy, cz³owieka zafascynowanego osobowo¶ci± i dzie³em Józefa Pi³sudskiego. Ca³o¶æ dope³nia obszerna bibliografia dzie³a pisarza zawieraj±ca m.in. jego spu¶ciznê: poetyck±, prozatorsk±, dramaturgiczn±, eseistyczn±, translatorsk± oraz liczne wywiady i recenzje.

Autorzy szkiców:

• Marian Kisiel i Pawe³ Majerski: S³owo wstêpne
• W³odzimierz Wójcik: Janek
• Adam W. Jarosz: Jan Pierzcha³a o Józefie Pi³sudskim
• Gra¿yna B. Szewczyk: Niemcoznawcze prace Jana Pierzcha³y
• Jan Klemens: "...by trwa³ zawsze, jak Zag³êbie Zag³êbiem"
• Pawe³ Majerski: Legenda Zag³êbia - reaktywacja?
• Krzysztof K³osiñski: O "Krzaku gorej±cym" Jana Pierzcha³y
• Pawe³ Sarna: "Kaza³e¶ wiatrom mówiæ sprzeciw". O formach lirycznych Jana Pierzcha³y
• Agnieszka Nêcka: "Jak to siê tylko zdarzyæ mo¿e". Ma³e narracje Jana Pierzcha³y
• Jan F. Lewandowski: Adaptacje filmowe powie¶ci Jana Pierzcha³y
• Józef Górdzia³ek: Jak powstawa³a powie¶æ "Szept wê¿a w wysokiej trawie".

Dyrekcji Miejskiej Biblioteki Publicznej w Sosnowcu
ul. Warszawska 6 tel./fax. 266-46-59
Bibliotece G³ównej ul. E. Zegad³owicza 2/1
tel./fax. 297-90-05 oraz wszystkich placówkach MBP na terenie miasta

Cena 5 z³.